محمود عر�?انى

محمود عرفانى، استاد دانشگاه، متولد ،۱۳۱۶ اردبيل.

 اخذ مدرك ليسانس حقوق از دانشگاه تهران، ۱۳۴۷.

 اخذ مدرك فوق ليسانس از دانشگاه پاريس ۲ در سال ۱۳۵۲.

 اخذ مدرك دكتراى حقوق خصوصى از دانشگاه پاريس ۲ در سال ۱۳۵۵.

 استاديار دانشكده حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران، ۱۳۵۸.

 دانشيار دانشگاه تهران، ۱۳۶۹.

 استاد دانشگاه تهران ۱۳۷۶.

 عضو آكادمى حقوق بين المللى حقوق تطبيقى از سال ۱۳۶۲ تاكنون.

 عضو انستيتو حقوق بين المللى فرانسه از سال ۱۳۷۰ تاكنون.

 عضو انجمن دوستداران حقوق فرانسه (هانرى كاپيتان) از سال ۱۳۷۶ تاكنون.

 عضو انجمن بين المللى آموزشى و پژوهشى مالكيت فكرى از سال ۱۳۷۹ تاكنون.

 وكيل پايه يك دادگسترى از سال ۱۳۷۰ تاكنون.

 عضو كانون وكلاى كانادا از سال ۱۳۷۱ تاكنون.

 تأليف ۲۰ مقاله علمى و چاپ آن در نشريات معتبر بين المللى و همچنين تأليف مقالات متعدد مرتبط با حوزه درسى.

 آثار تأليفى: كتابهاى حقوق تجارت (۵ جلد)، حقوق تطبيقى، حقوق تجارت بين الملل (۲ جلد)، حقوق تجارت به زبان ساده، مقدمه بر حقوق تجارت در ايران (به زبان انگليسى)، حقوق شركتها در ايران (به زبان انگليسى) و مجموعه قوانين تجارت.

چهار دهه علم آموزى، تحقيق و تدريس در عرصه حقوق تجارت، حقوق تطبيقى و تجارت بين الملل را در سابقه كارى خود به ثبت رسانده است و كتاب «مقدمه بر حقوق تجارت در ايران» او به عنوان منبع درسى در دانشگاههاى مختلف مورد استفاده قرار مى گيرد.
دكتر محمود عرفانى استاد دانشكده حقوق و علوم سياسى دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۶ در شهر سردسيرى اردبيل زاده شد. تحصيلات ابتدايى را در مدرسه انورى به اتمام رساند و بخشى از تحصيلات متوسطه را در دبيرستان صفوى اردبيل به پايان رسانده و به همراه خانواده اش به تهران مهاجرت نمود و ديپلمش را در تهران اخذ نمود. در سال ۱۳۴۳ به دانشگاه تهران راه يافت و در رشته حقوق علم آموخت.
«من در دوره دبستان و دبيرستان دانش آموزى معمولى بودم. دوره ابتدايى در شهر خودم يعنى اردبيل بودم. من شهر خودم را خيلى دوست دارم. در دوره ليسانس هم معمولاً از صبح تا شب در دانشكده بودم. كارم فقط مطالعه بود. صبح ساعت شش مى آمدم و تا شب در كتابخانه مشغول مطالعه مى شدم.» و اينچنين مى شود كه دانش آموز معمولى اردبيلى از محضر استادانى همچون دكتر سنگلجى، دكتر مشكات، دكتر سيد حسن امامى، دكتر واحدى، دكتر سيد حسن صفايى، دكتر شايگان، دكتر على پاشا صالح بهره مند مى شود و در سال ۱۳۴۹ به قصد تحصيل در مقاطع بالاتر به فرانسه مى رود. همچنان رشته حقوق رشته مورد علاقه او است. عرفانى مدرك فوق ليسانس حقوق را كه در فرانسه ديپلم ناميده مى شود، در سال ۱۳۵۲ از دانشگاه پاريس ۲ اخذ مى كند و در همان زمان در مقطع دكتراى حقوق خصوصى ادامه تحصيل مى دهد. در سال ۱۳۵۵ هم با درجه بسيار افتخارآميز فارغ التحصيل مى شود.
عنوان تز او «حق كسب اطلاع سهامداران؛ مطالعه تطبيقى در حقوق فرانسه، آلمان، انگليس و ايالات متحده آمريكا» بوده و در نهايت در حضور ۵ استاد مشهور حقوق فرانسوى از تز خود دفاع مى كند. مطالب دفاعيه او با هزينه وزارت علوم فرانسه به صورت كتاب هم چاپ شده بود.
«روش تدريس آنجا به اين صورت است كه ۷۰ درصد كار توسط دانشجو انجام مى شود. نقش استاد بيشتر در ارائه منابع، ارائه اصول اساسى درس و راهنمايى دانشجو مثلاً در انتخاب نحوه مطالعه، ارائه مطلب، نحوه نگارش و ارائه پژوهشها و منابع جديد است. در پاريس هم من از صبح كتابخانه مى رفتم تا شب.»
مقايسه تطبيقى او البته نياز به تسلط به چندين زبان زنده غربى داشته است و عرفانى از آنجا كه در دانشكده ادبيات دانشگاه تهران هم هرچند به صورت ناتمام به تحصيل در رشته زبان و ادبيات فرانسه پرداخته بود و در انجمن ايران و فرانسه و انجمن ايران و آمريكا و در انگليس هم به كلاسهاى زبان مى رفته، در فراگيرى اين زبان ها با مشكل خاصى مواجه نمى شود.
«حقوق تجارت ايران و حقوق دريايى، حقوق هوايى و حتى حقوق كار ايران الهام گرفته از حقوق فرانسه است. دانشجو وقتى به آنجا مى رود اطلاعات عمومى نسبى دارد، ولى مطالعه و توسعه آموخته ها مستلزم پژوهش و مطالعه بيشتر است.»
بازار بورس و تحرك شركت هاى سهامى عام نقش بسيار مهمى در اقتصاد كشورها دارد و استخوان بندى اقتصاد كشورها به فعاليت شركت هاى سهامى عام بستگى دارد. تحرك بخشيدن به فعاليت اين شركت ها و جلب اعتماد سهامداران نيز از اهميت خاصى برخوردار است.
بنابراين بورس هم در رونق دادن به بازار و جذب نقدينگى نقش مهمى را ايفا مى كند و بر اين مبنا بايد گفت كه بدون دليل نيست تز اين استاد ايرانى همچنان ارزش خود را حفظ كرده و بعد از چند دهه هنوز به عنوان منبع درسى مورد استفاده استادان و دانشجويان حقوق است.
او از استادان فرانسوى خودش نيز با احترام خاصى ياد مى كند. «استادان بسيار مشهورى بودند. پروفسور پدامن، پروفسور روژه هوون، پروفسور گوره، پروفسور امار استادان برجسته حقوق تجارت بودند. پروفسور هوون، سرپرست رساله من بود و پروفسور آندره تنك، استاد حقوق تطبيقى بود. روش تدريس اين استادان، دانشجويان را به شوق مى آورد و ما بطور جدى مى رفتيم مطالعه مى كرديم. خواندن آثار اين استادان هم لذت بخش بود.»
به اعتقاد محمود عرفانى دانشگاه هاى فرانسه، با قرار دادن امكانات رفاهى نسبى در اختيار دانشجويان و در مجموع تحصيلات رايگان، محيطى آرام را براى تحصيل آنها فراهم ساخته اند.
«امكانات آموزشى زيادى در اختيار دانشجويان است و نخبگانى كه تربيت مى شوند بسيار ارزنده هستند. البته ممكن است كسانى هم مشغول به تحصيل باشند كه چندان اهل مطالعه نيستند. اما در مجموع حدود ۳۰ يا ۴۰ نخبه از بين هزار نفر دانشجو تربيت مى شود كه به نظر آنها اين ميزان هم چشمگير و ارزشمند است. در آنجا همه مطالعه مى كنند و همين موضوع باعث مى شود كه خود به خود شخص وادار به مطالعه شود.»

مى گويد در آنجا رابطه دانشجو - استاد يك رابطه دوستانه است و منزل استادش هم مى رفته و الآن هم با استادانش مكاتبه و دوستى دارد و خصوصاً در زمان برگزارى كنگره هاى بين المللى همديگر را ملاقات مى كنند.
اين استاد دانشگاه در كنگره هاى بين المللى متعددى شركت كرده و به ارائه مقاله خود پرداخته. در كنگره هاى متعددى كه در فرانسه، بلژيك، هند، ويتنام، ژاپن، چين، انگليس، برزيل، كانادا، مراكش، مصر، سوريه، يونان و لوكزامبورگ حضور داشته و در حوزه هاى حقوق تجارت و حقوق تطبيقى مطالبى را ارائه نموده است.
در اين سفرها از موزه ها و اماكن و آثار تاريخى كشورهاى ياد شده در حد امكان بازديد كرده است.
«اهرام مصر جزو عجايب هفتگانه جهان است. حدود ۶۵ - ۶۰ درصد از درآمد مصر و يونان از راه جذب جهانگرد كسب مى شود. در داخل يكى از اهرام در كنار جسد موميايى شده فرعون مصر، ميوه و عسل كه متعلق به چند هزار سال قبل است با همان تازگى و طراوت مانده است. موميايى كردن در عهد باستان يك علم بوده كه هنوز رمز و رازهاى آن كشف نشده و شايد بتوان گفت كه انسان ها در قديم سوادشان خيلى بيشتر بوده است.»
در سفر به مصر متوجه مى شود كه براى مرمت انگشت شكسته شده ابوالهول چند ميليون دلار بودجه اختصاص داده اند و در شهر بروژ بلژيك هم مى بيند كه شهر را به صورت گذشته آن با خيابان هاى سنگفرش شده حفظ كرده اند، درشكه ها در حال عبور از خيابان هستند.
او مى گويد درآمد اين شهر از محل درآمدهاى جهانگردى حدود ۲ ميليارد دلار است. «الآن صنعت توريسم باعث رونق گرفتن ۶۵ صنعت ديگر مثل هتلدارى و صنايع دستى مى شود. در حال حاضر ساليانه حدود ۲۵ ميليون نفر از برج ايفل و موزه هاى پاريس ديدن مى كنند. الان درآمد كل جهانگردى فرانسه ساليانه ۹۰ ميليارد دلار است كه دولت ۱۰ ميليارد دلار آن را به عنوان ماليات اخذ مى كند و در جهت رفاه جامعه هزينه مى كند.»
عرفانى كه در كنگره اى بين المللى در يونان حضور داشته و موفق شده اثر باستانى آكروپوليس را مشاهده كند مى گويد: «شايد تخت جمشيد ما بهتر از آكروپوليس باشد ولى يونانى ها در سال چندين ميليارد دلار درآمد ناشى از صنعت توريسم دارند.»
او از چين هم ديدن كرده و مردم چين را مردمى پرتحرك و سختكوش ارزيابى مى كند. كشورى كه با پراگماتيسم يا مصلحت گرايى توانسته تجارت آزاد را در خود رونق دهد.
«چينى ها هنر ارزان ساختن كالا را دارند. با همان كيفيت كالاهاى خارجى، كالا مى سازند و مثلاً با نصف قيمت آن را به فروش مى رسانند. حتى ژاپنى ها هم تعجب مى كنند كه چطور مى شود كالايى را تا اين حد ارزان ساخت.»
او در مورد قانون جديد تجارت كه مراحل تصويب شدن قانونى را مى پيمايد اظهارنظرهايى داشته است و مى گويد: «مابايد اساس قوانين گذشته را حفظ كنيم و بعد با توجه به مقتضيات زمان آنها را اصلاح كنيم. نمى توان قوانين گذشته را كنار گذاشت و از نوع شروع به نوشتن قانون كرد. الآن مجموعه قوانين ناپلئون كه در سال ۱۸۰۴ تصويب شده و جزو شاهكارهاى حقوق مدنى فرانسه است بعد از گذشت ۲۰۰ سال اعتبار خود را حفظ كرده؛ البته اصلاحاتى در آن صورت گرفته و يا ضميمه هايى به آن اضافه شده است.»
عرفانى از استادان سازمان جهانى مالكيت فكرى (WIPO) است. سازمان وايپو كه يك سازمان بين الدولى بود با تلاش دولت هاى عضو از حوزه مسؤوليت دولت سوئيس خارج و از سال ۱۹۷۴ براساس موافقتنامه مجمع عمومى سازمان ملل متحد به صورت يك آژانس تخصصى اين سازمان درآمد. سازمانى كه در راستاى احقاق حقوق نويسندگان، هنرمندان و مخترعان فعاليت دارد و احترام گذاشتن به مالكيت فكرى را در سرلوحه اقدامات خود دارد.
محمود عرفانى به كوهنوردى و شنا علاقه خاصى دارد و به موسيقى هم تعلق خاطر فراوانى نشان مى دهد و در ايام جوانى به مدت ۸ سال به صورت آكادميك و علمى در اين عرصه تحصيل كرده است.
او در پايان با ابراز اميدوارى مى گويد: «من علاقه دارم كه بخوانم و بنويسم. بهتر از اين چيزى نمى شود. تا الآن هم سالم زندگى كرده ام و يك ريال مال حرام نخورده ام. آرزويم اين است كه واحدهاى توليدى، صنعتى و خدماتى ما خوب كار كنند و مديريت هم تقويت بشود. يعنى افراد آگاه، باسواد و سالم مدير شوند و اشتغال ايجاد كنند و جوانان را از اين وضع كنونى خارج كنند. در عين اينكه آموزش اخلاقى را هم بايد در جامعه فراموش نكرد.

---

این مطلب برگرفته از روزنامه ایران می باشد.